Russia Monitor Monthly 1/23
Content
Między sojuszem a instytucją: Serbia i Chorwacja wobec wyborów na Węgrzech
Wybory na Węgrzech przyciągają uwagę całej Europy, jednak ich znaczenie jest szczególnie istotne dla państw sąsiednich, które współtworzą z Budapesztem układ regionalnych powiązań politycznych i gospodarczych. W ich przypadku stawką nie jest jedynie wynik wyborów, lecz kierunek dalszej współpracy i sposób kształtowania relacji w regionie.
Wojna na Ukrainie. Wiosenny falstart Rosji
Pewne rzeczy w wojnie Rosji z Ukrainą są przewidywalne. Taka choćby, jak rozpoczęcie wiosną przez Rosjan nowych działań ofensywnych. Na tyle wcześnie, żeby 9 maja na placu Czerwonym Władimir Putin mógł się pochwalić jakimś wojennym sukcesem. W tym roku nie wygląda to jednak – na razie – obiecująco z perspektywy Kremla. Choć to jeszcze nie początek prawdziwej wiosenno-letniej ofensywy.
Serbia wobec presji na rynku energii: państwo jako bufor kryzysu
Wzrost napięć na Bliskim Wschodzie i gwałtowne skoki cen ropy – sięgające w ostatnich tygodniach poziomu powyżej 100 dolarów za baryłkę – szybko znalazły odzwierciedlenie w polityce wewnętrznej Serbii. Reakcja władz w Belgradzie pokazuje, że w warunkach niestabilności globalnej państwo ponownie staje się głównym narzędziem stabilizowania sytuacji gospodarczej i społecznej.
Bałkany Zachodnie wobec eskalacji napięć na Bliskim Wschodzie
Eskalacja napięć między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem a Iranem szybko znalazła polityczne odzwierciedlenie także na Bałkanach Zachodnich. Reakcje państw regionu pokazują, jak silnie pozostaje on powiązany z globalną rywalizacją geopolityczną.
Wojna w Zatoce: dla Rosji więcej strat niż zysków
Skala wojny USA i Izraela z Iranem zaskoczyła Rosję. Wydaje się, że prawdopodobieństwo trwałych zmian w Zatoce Perskiej nie było jeszcze tak duże, jak obecnie. Moskwa na tych zmianach wyłącznie straci, choć zanim dojdzie do przesilenia, może krótkoterminowo zyskać na bliskowschodnim konflikcie.
Fenomen zapomnianego państwa: o wyjątkowości Polski w rozwiniętym świecie
Fenomen ukazujący Polskę jako ostoję bezpieczeństwa i ładu społecznego nabrał szczególnie na znaczeniu w wyniku postcovidowego chaosu, który na nowo zdefiniował emocje charakteryzujące rozwinięte społeczeństwa. Wraz z procesem wychodzenia globalnej gospodarki z lockdownowych restrykcji, wbrew oczekiwaniom, nie nastąpił powrót do przedpandemicznej rzeczywistości, a dominującą postawą wobec przyszłości stał się powszechny pesymizm.
Polscy badacze i polskie start-upy wśród gigantów sztucznej inteligencji na świecie
W ciągu zaledwie kilku lat Polska wyrosła na jednego z liderów rozwoju sztucznej inteligencji (AI) w regionie. Dotychczas nasz kraj kojarzono w dużej mierze jako centrum outsourcingu oprogramowania, niemniej dziś polskie firmy i instytucje coraz częściej tworzą autorskie rozwiązania w zakresie sztucznej inteligencji i zyskują tym samym międzynarodowe uznanie.
Od muzyki do niepodległości: biografia Ignacego Jana Paderewskiego
„Walczymy o Polskę całą, jedyną, niepodległą […] o Ojczyznę godną swych wiernych dzieci” – Ignacy Jan Paderewski, przemówienie na inauguracyjnym posiedzeniu Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie, Paryż, 23 stycznia 1940 r.
Polska jako model transformacji ustrojowej dla państw globalnego Południa
Historia polskiej transformacji po 1989 roku to jeden z najciekawszych przykładów pokojowej zmiany ustrojowej w XX wieku. W ciągu zaledwie trzech dekad Polska przeszła drogę od państwa gospodarczo peryferyjnego do dojrzałej demokracji i nowoczesnej gospodarki rynkowej. Nie był to jednak proces spontaniczny ani narzucony z zewnątrz, lecz rezultat świadomej strategii politycznej, w której połączono społeczną mobilizację, odpowiedzialność elit i długofalową wizję modernizacji.
Cyfrowe państwo: Polska liderem cyfryzacji w Europie
Jeszcze trzy dekady temu Polska była krajem, który dopiero wychodził z cienia komunizmu, zmagając się z trudnościami gospodarczymi i technologicznym zapóźnieniem. Po 1989 roku rozpoczął się jednak proces transformacji ustrojowej i ekonomicznej państwa, który spowodował dynamiczne nadrabianie dystansu wobec rozwiniętych państw Zachodu. Dziś można śmiało powiedzieć, że Polska nie tylko zdołała dogonić wiele z nich, lecz w niektórych rozwiązaniach stała się wręcz pionierem.
Zespoły pieśni i tańca – ambasadorowie polskiej kultury na świecie
Polska systematycznie intensyfikuje promowanie swoich sukcesów gospodarczych, rozwoju miast, infrastruktury turystycznej, przemysłu i wzrostu perspektyw na lokalnym rynku pracy. Mniej oczywistym, lecz nie mniej istotnym elementem pozytywnie wyróżniającym Polskę jest jej bogaty dorobek kulturowy, reprezentowany na całym świecie między innymi przez wybitne zespoły folklorystyczne.
Solidarność bez granic – Polska pomoc humanitarna i rozwojowa w Afryce
Kiedy mówimy o Polsce, rzadko myślimy jaka jest jej rola w światowej pomocy rozwojowej. Przywykliśmy do myślenia o naszym kraju jako takim, który dopiero co sam ją przecież otrzymywał. A jednak – nasza historia pełna jest momentów, w których solidarność wykraczała poza granice nie tylko naszego państwa ale i kontynentu. Dziś powraca jako narzędzie polityki, dyplomacji i odpowiedzialności – szczególnie w kontekście Afryki.
Gdynia – miasto z morza i marzeń
Na styku porośniętych lasem wzgórz morenowych i Morza Bałtyckiego, w miejscu, gdzie jeszcze do końca I Wojny Światowej znajdowała się niewielka kaszubska wioska rybacka w latach 20 i 30 XX wieku dochodzi do jednego z najważniejszych przedsięwzięć w historii polskiej państwowości.
Sukcesy śląskich miast w obszarze rewitalizacji obiektów poprzemysłowych
W praktyce oznaczało to stopniową rezygnację z wydobycia węgla kamiennego i zamykanie zakładów przemysłowych. Doprowadziło to do katastrofalnych skutków na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, gdzie górnictwo i powiązany z nim przemysł metalurgiczny były najważniejszymi elementami gospodarczego krajobrazu. Zamykane zakłady przemysłowe zaczęły popadać w ruinę, wraz z nimi zaniedbaniu uległy otaczające je osiedla robotnicze, często charakteryzujące się wyjątkowymi walorami architektonicznymi.
Polsko-koreańskie partnerstwo strategiczne wobec wspólnych wyzwań dla bezpieczeństwa oraz zjednoczenie Korei a polski interes narodowy
Politycy w Warszawie i Seulu mają ostatnio ręce pełne roboty. Na początku tego miesiąca Polska i Korea Południowa podpisały ważne porozumienie, w którym określono konkretne kroki w celu dalszego wzmacniania relacji między dwoma państwami. Współpraca objąć ma przede wszystkim sektor militarny i transfer wojskowy oraz dotyczyć ma sektora gospodarczego, technologicznego oraz energetycznego. Tym samym stanowi dowód na zacieśniające się nieprzerwanie od 2013 r. więzi pomiędzy obydwoma państwami.
Nagroda translatorska „Found in Translation”
Anglojęzyczne wydania polskich dzieł literackich przykuwają uwagę środowiska pisarzy i wydawców na całym świecie, a dla autorów nierzadko oznaczają przełom w dalszej karierze. Każdego roku Instytut Książki przyznaje nagrodę Found in Translation tłumaczkom i tłumaczom, którzy za sprawą swoich przekładów przybliżyli anglojęzycznym odbiorcom twórczość polskich literatów. Do końca stycznia do konkursu zgłaszać można przekłady opublikowane w 2024 r.
W oczekiwaniu na nową republikańską rzeczywistość: przejmowanie władzy w niestabilnych czasach
Zwycięstwo Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich otwiera na nowo republikanom drogę do wymiany elit. Sam proces rozłożony w czasie, jeśli udany i trwały, będzie trwać długo po zaprzysiężeniu prezydenta elekta.
Zielony Ład: Krok ku lepszemu?
Zmiany klimatyczne to fakt potwierdzony naukowo, zaś ich następstwa niosą ze sobą poważne konsekwencje dla ekosystemów, gospodarek państw oraz ludności. Obecnie kraje na całym świecie podejmują szereg działań mitygacyjnych, a prym w tym zakresie wiedzie Unia Europejska, głównie za sprawą Europejskiego Zielonego Ładu, czyli pakietu inicjatyw politycznych, które mają skierować Unię Europejską na drogę transformacji ekologicznej i w ostatecznym rozrachunku osiągnąć neutralność klimatyczną. Jednak czy nowa polityka unijna ma sens w praktyce?
Three Seas Partnership – Raport Specjalny
Projekt Partnerstwa Trójmorza jest strategiczną inicjatywą, która zakłada wspieranie współpracy między instytucjami i ekspertami z krajów Trójmorza, co w dalszej perspektywie przełożyć ma się ściślejsze powiązania między państwami Europy Środkowo-Wschodniej.
Stan współczesnych stosunków polsko-czeskich
Stosunki polsko-czeskie stanowią fundament polityki regionalnej w Europie Środkowej zarówno dla samych zainteresowanych, jak i w szerszym kontekście współpracy w ramach Grupy Wyszehradzkiej (V4) oraz struktur Unii Europejskiej. Dynamika współpracy między Polską i Czechami uległa znaczącej zmianie po ubiegłorocznych wyborach parlamentarnych w Polsce.chaosu i częstych upadków kolejnych gabinetów
Fundacja Warsaw Institute
