CHINA MONITOR

Data: 26 maja 2020 Autor: Paweł Paszak

Obrady chińskiego parlamentu w cieniu kryzysu i rywalizacji z USA

W piątek 22 maja Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych (OZPL) rozpoczęło długo wyczekiwaną sesję, w trakcie której podjęte zostaną kluczowe decyzje w odniesieniu do gospodarki i polityki bezpieczeństwa. Tegoroczne obrady są wyjątkowe z kilku przyczyn. W pierwszym kwartale 2020 r., po raz pierwszy od czasów Mao Zedonga, gospodarka chińska skurczyła się o 6,8%. Wraz z pogorszeniem koniunktury nastąpił również wzrost poziomu bezrobocia do 6,2%, przy czym niezależne statystyki wskazują, że realny wskaźnik może być bliższy 10%. Na niekorzystne trendy gospodarcze nakładają się globalna wojna narracyjna z USA oraz debata na temat ograniczenia roli Chin w międzynarodowych łańcuchach produkcji.

ŹRÓDŁO: GOV.CN

Sytuacja skłoniła premiera Li Keqianga do złożenia deklaracji, że w tym roku rząd nie przyjmie określonego celu wzrostu PKB, co stanowi odejście od wieloletniej polityki pogoni za wyśrubowanymi wskaźnikami. W ramach pakietu stymulującego zapowiedziano emisję obligacji w wysokości 1 bln RMB (141 mld USD), na których skorzystają głównie władze lokalne. Wcześniejsza transza – 1,29 bln RMB (181 mld USD) – wyczerpała dostępny limit zaś kolejna wymagała potwierdzenia ze strony OZPL. Oczekuje się, że w tym roku wartość wyemitowanych obligacji zamknie się w przedziale 3,5-4 bln RMB, co w porównaniu z rokiem poprzednim (2,15 bln RMB) stanowi prawie dwukrotny wzrost. Jak zadeklarował przedstawiciel Ministerstwa Finansów – Wang Kebing – celem jest walka o sfinansowanie „właściwych” projektów infrastrukturalnych, spełniających wymagania opłacalności. Przyjęcie tego rozwiązania wymusiłoby na władzach lokalnych konieczność konkurowania o ograniczone środki na inwestycje. Będzie to niezwykle trudne zadanie zważywszy na dotychczasową historię przedsięwzięć infrastrukturalnych i powszechne praktyki korupcyjne. W konsekwencji pandemii władze lokalne znalazły się w trudnej sytuacji, na co wskazują marcowe dane obrazujące spadek wpływów fiskalnych o 26,1% w porównaniu do ubiegłego roku.

Jednocześnie napięcia w relacjach z USA, najważniejszym partnerem gospodarczym i głównym rywalem strategicznym, osiągnęły niebezpieczny poziom, wzbudzając pytania co do możliwości utrzymania ich pokojowego charakteru w przyszłości. Zgodnie z wcześniejszymi przewidywaniami, OZPL zatwierdziło wzrost budżetu wojskowego o 6,6% i to pomimo fatalnych danych ekonomicznych za pierwszy kwartał. W obliczu pogorszenia relacji z Waszyngtonem, podniesienie zdolności odstraszania nuklearnego i konwencjonalnego oraz projekcji siły jest kluczowe dla zabezpieczenia ambicji Pekinu. Armia Ludowo-Wyzwoleńcza przechodzi kompleksową modernizację, która ma doprowadzić do powstania w 2050 r. „armii światowej klasy” zdolnej sprostać wojskom amerykańskim.

Wesprzyj nas

Jeżeli przygotowane przez zespół Warsaw Institute treści są dla Państwa przydatne, prosimy o wsparcie naszej działalności. Darowizny od osób prywatnych są niezbędne dla kontynuacji naszej misji.

Wspieram

Obrady chińskiego parlamentu prowadzone są nie tylko w cieniu nabierającego tempa wyścigu zbrojeń między Stanami Zjednoczonym i Chinami. Jedną z najintensywniej dyskutowanych kwestii w kręgu administracji Donalda Trumpa w ostatnich miesiącach stała się możliwość „rozłączenia” obydwu gospodarek. Finalizacja tego procesu miałaby ograniczyć współzależność obydwu państw oraz zapewnić USA większą swobodę w kształtowaniu polityki wobec Chin. Apel dyrektora National Economic Council, by władze federalne pokryły 100% kosztów przeniesienia produkcji z Chin do USA oraz ustanowienie specjalnego funduszu na ten cel w wysokości 25 mld USD stanowią prognostyk tego, co może nastąpić w kolejnych latach.

Sytuacji władz chińskich nie poprawia globalne pogorszenie wizerunku ChRL w związku z nieodpowiednią reakcją w początkowym a zarazem krytycznym etapem rozwoju pandemii. Kolejne państwa domagają się przeprowadzenia niezależnego śledztwa mającego określić stopień odpowiedzialności władz chińskich za zaistniałą sytuację. Zmiana w nastrojach może okazać się decydująca w przypadku państw europejskich, które wciąż nie wypracowały wspólnego stanowiska wobec Chin. Jednym z przykładów jest zapowiadana zmiana stanowiska władz Wielkiej Brytanii w sprawie dostępu koncernu Huawei do brytyjskiego rynku urządzeń i infrastruktury 5G. Próg dozwolonego udziału w rynku na poziomie 35% może według zapowiedzi ulec wyraźnemu ograniczeniu.

Administracja Xi Jinpinga mierzy się z presjami zewnętrznymi jak i wewnętrznymi, które mogą zachwiać stabilnością obecnego przywództwa. Prezydent Xi, który w ostatnich latach określany był jako „najpotężniejszy chiński przywódca od czasów Mao” staje w obliczu wyzwań zagrażających utrzymaniu przez niego władzy po 2022 r. Kluczowa dla stabilności obecnego przywództwa będzie efektywność w przeciwdziałaniu negatywnym konsekwencjom kryzysu gospodarczego i wizerunkowego. Porażka na tym polu ma szansę doprowadzić do wzrostu aktywności frakcji opozycyjnych wewnątrz KPCh i prób wysunięcia alternatywnej kandydatury na XX zjeździe Partii.

All texts published by the Warsaw Institute Foundation may be disseminated on the condition that their origin is credited. Images may not be used without permission.

Powiązane wpisy
Top