Data: 14 czerwca 2022 Autor: Wojciech Adamczyk

Rola Chin w Afganistanie po wycofaniu się Stanów Zjednoczonych

Po wycofaniu się Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych z Afganistanu 30 sierpnia 2021 r. wielu ekspertów przewidywało możliwą szansę na wypełnienie przez Chiny „pustki”, jaka pozostała po 20 latach operacji kierowanej przez USA. Z pewnością Chiny i Rosja były postrzegane jako główni beneficjenci odejścia USA, szczególnie pod względem ich wpływów politycznych i sposobu sprawowania władzy.

ŹRÓDŁO: Wikimedia Commons

Jednakże, główne triumfalne komentarze na temat porażki Zachodu, wydają się być przyćmione poważnymi obawami o sytuację bezpieczeństwa regionalnego. Z drugiej strony, z perspektywy Pekinu, może to również prowadzić do możliwości współpracy, która przyniesie większą stabilizację w regionie Azji Centralnej i Afganistanu.

Jeśli chodzi o bardziej szczegółową analizę dokonaną przez amerykańsko-chińską Komisję ds. Przeglądu Gospodarczego i Bezpieczeństwa, możemy zwrócić uwagę na kilka zagadnień, które są ważne dla lepszego zrozumienia charakteru dwustronnych relacji między Chinami a Afganistanem. Główną obserwacją jest to, że Chiny były bardzo ostrożne w swoim podejściu do Afganistanu. Dominują kwestie bezpieczeństwa, a posuwając się dalej, Pekin nie spieszy się z inwestycjami. Ogólnie rzecz biorąc, eksperci byli zgodni, że na obecnym etapie USA i Chiny mają wspólne interesy w regionie, a dla Chin relacje z rządem talibów są wyłącznie koniecznością.

Zrozumiałe jest, że głównym celem Chin jest posiadanie stabilnego rządu afgańskiego, który umocni ich pozycję nie tylko w kraju, ale także na arenie międzynarodowej. W chińskim interesie jest posiadanie sąsiada, który nie podlega sankcjom ani nie jest postrzegany jako państwo pariasów. Bardzo ważne jest również, aby talibowie zerwali więzi z transnarodowymi grupami terrorystycznymi, w szczególności dotyczy to grup ujgurskich, które są uważane za największe zagrożenie dla Pekinu. Co więcej, już teraz można zaobserwować, że kwestie bezpieczeństwa w kraju i regionie będą głównym warunkiem dalszej perspektywy współpracy gospodarczej. Teraz Pekin z pewnością będzie odgrywał ważniejszą rolę dla Afganistanu, mając na względzie prawdopodobnie znacznie większe inwestycje w afgańską gospodarkę.

Z drugiej strony, wycofanie się USA z Afganistanu było czynnikiem rywalizacji wielkomocarstwowej w Azji Środkowej i Południowej, a od 2001 r. w relacjach amerykańsko-chińskich. Będąc bardziej podejrzliwym wobec amerykańskiej interwencji w Afganistanie, Pekin od czasu jej wycofania zaczął postrzegać obecność USA w tym kraju w bardziej korzystnym świetle. Z pewnością Stany Zjednoczone pomogły powstrzymać grupy terrorystyczne Talibów i Ujgurów, a teraz ponownie postrzegają Afganistan jako możliwą przystań dla Ujgurów, która może zdestabilizować chińską granicę zachodnią.

Jednocześnie warto podkreślić, jaką politykę Chiny zdecydowały się podjąć wobec Afganistanu. Można ją nazwać „nowym zaangażowaniem w Afganistanie” i składa się z pięciu głównych elementów: „(i) pragmatyczne i ostrożne akceptowanie dominacji talibów w sprawach afgańskich; (ii) zapobieganie ponownemu pojawieniu się Afganistanu jako raju dla terrorystów; (iii) ułatwianie inkluzywnej polityki w kraju; (iv) okazywanie większego stopnia obaw humanitarnych; oraz (v) zawstydzanie USA i Zachodu za wyrzeczenie się odpowiedzialności. Pierwsze cztery elementy zawierają wyraźne ciągi z poprzednich polityk, ale wszystkie z nich zostały rozwinięte z większą pilnością”. Będąc obiektywnym, to w większości stare, nowe zaangażowanie będzie musiało spotkać się z chęcią i zdolnością talibów do walki z terroryzmem. Ich islamski ruch fundamentalistyczny pozostaje w sprzeczności z zasadami i wartościami związanymi z nowoczesną państwowością.

Warto podkreślić duże interesy handlowe i gospodarcze Chin w regionie. Ogólnie rzecz biorąc, na razie są one minimalne w Afganistanie. Duże inwestycje, takie jak projekty energetyczne Amu Darya czy kopalnia miedzi Aynak, zostały wstrzymane. Oczywiście wielu ekspertów omawia rolę Afganistanu w Inicjatywie Pasa i Szlaku wraz z Korytarzem Gospodarczym Chiny-Pakistan. Mimo to obawy Chin o rolę bezpieczeństwa w poważnych nowych projektach gospodarczych wyprzedzają. Dlatego Chiny powstrzymują się również od budowy jakiejkolwiek infrastruktury transgranicznej poprzez Korytarz Waken, pomimo żądań afgańskiego rządu.

Ogólnie rzecz biorąc, brak zwiększonych chińskich inwestycji w tym kraju sprawi, że Afganistan będzie w przyszłości zależny od zachodniej pomocy humanitarnej i rozwojowej. Chociaż współpraca z Pekinem pozostanie pożądana. Oczywiście sytuacja w Afganistanie i jego relacje z Pekinem powinny być bacznie obserwowane, ale ponieważ ten ostatni traktuje swoje relacje raczej jako konieczność, a nie luksus – prawdopodobnie będziemy musieli poczekać dłużej, aby zobaczyć, czy Chiny rozwiążą problemy stworzony przez Zachód.

 

Źródła:

Fischer, D. and Stanzel, D., 2022. Afghanistan: The West Fails – a Win for China and Russia?. [online] Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP). Available at: <https://www.swp-berlin.org/en/publication/afghanistan-the-west-fails-a-win-for-china-and-russia> [Accessed 13 June 2022].

Janka Oertel, A., 2022. After the withdrawal: Chinas interests in Afghanistan. [online] ECFR. Available at: <https://ecfr.eu/article/after-the-withdrawal-chinas-interests-in-afghanistan/> [Accessed 13 June 2022].

 

  1. Glaser, y. and Small, A., 2022. Chinas Goals after the U.S. Withdrawal from Afghanistan. [online] GMFUS. Available at: <https://www.gmfus.org/news/chinas-goals-after-us-withdrawal-afghanistan> [Accessed 13 June 2022].

Uscc.gov. 2022. Hearing: Chinas Activities and Influence in South and Central Asia. [online] Available at: <https://www.uscc.gov/hearings/chinas-activities-and-influence-south-and-central-asia> [Accessed 13 June 2022].

Zhang, F. (2022, May 2). LSE Public Policy Review. LSE Papers. https://ppr.lse.ac.uk/articles/10.31389/lseppr.52/[Accessed 13 June 2022]

Wesprzyj nas

Jeżeli przygotowane przez zespół Warsaw Institute treści są dla Państwa przydatne, prosimy o wsparcie naszej działalności. Darowizny od osób prywatnych są niezbędne dla kontynuacji naszej misji.

Wspieram

Wszystkie teksty publikowane przez Fundację Warsaw Institute mogą być rozpowszechniane pod warunkiem podania ich źródła oraz autora. Obrazy nie mogą być wykorzystywane bez pozwolenia.

Tags:

Powiązane wpisy
Top