OPINIE

Data: 7 marca 2022 Autor: Wojciech Adamczyk

Relacje Polski i UE z państwami ASEAN – ANALIZA

Stosunki międzynarodowe stanowią pewnego rodzaju system naczyń połączonych, gdzie poszczególne podmioty prawa międzynarodowego są przede wszystkim uczestnikami gospodarki światowej. Przestrzeń euro-atlantycka, której dotykają liczne procesy polityczno-gospodarcze mające źródło zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz jej obszaru, nie może więc uchodzić za układ zupełnie izolowany, w którym rolę odgrywałoby wyłącznie NATO wraz ze swoimi państwami członkowskimi, ewentualnie Unia Europejska i USA. Dobrym tego przykładem jest nawracający, negatywny wpływ Federacji Rosyjskiej jako europejskiego aktora bezpieczeństwa.

ŹRÓDŁO: FLICKR

Procesy związane z re-aranżacją przez Chiny międzynarodowych szlaków handlowych (Polityka Pasa i Szlaku) wpływają na konieczność budowy infrastruktury transportowej zdolnej obsłużyć nowymi korytarzami połączenia handlowe dalekiego zasięgu. W odniesieniu do Polski w tym kontekście wymieniane były liczne inwestycje zarówno kolejowe, jak i o wymiarze hubów logistycznych. Należy do nich m.in. Centralny Port Komunikacyjny. Nie stanowią one jednak jedynych wielkich polskich przedsięwzięć infrastrukturalnych. Przykładem są związane z Inicjatywą Międzymorza (Trójmorza) projekty rozbudowy infrastruktury drogowej (Via Baltica, Via Carpathia) oraz projekty rozbudowy polskich portów.

Równolegle przebiegają w Polsce przedsięwzięcia związane z infrastrukturą przeładunkową, bezpieczeństwem energetycznym oraz inwestycje lokalne i regionalne. Podobne procesy zachodzą w wielu innych państwach naszego obszaru bezpieczeństwa. Ich przyszłe losy rodzą liczne znaki zapytania odnośnie do tego, jak wykorzystać w pełnym zakresie infrastrukturę, która z takich, czy innych przyczyn (tzw. „polskie rondo”, swoisty konserwatyzm branży logistycznej, konkurencja państw, niepowodzenia i opóźnienia w budowie niektórych ogniw hamujące wykorzystanie całej sieci, błędy i nieuniknione zmiany w wizji rozwoju infrastruktury, sprzeciw polityczny USA wobec rozwoju chińskiej potęgi logistycznej w obliczu wojny handlowej, etc.) może okazać się słabo zagospodarowana.

Z drugiej strony, w warunkach zmian zachodzących w Unii Europejskiej oraz napiętych relacji Chiny-USA, coraz wyraźniej maluje się perspektywa malejącego znaczenia USA jako państwa zapewniającego bezpieczeństwo Europy. Zasadne jest zatem poszukiwanie nowych sojuszników, jeśli nie militarnych, to politycznych i handlowych, mogących wzmocnić pozycję Unii Europejskiej, w międzyczasie osłabionej Brexitem.

Polska – zgodnie zresztą z założeniami tzw. Planu Morawieckiego w zakresie ekspansji – od kilku lat poszukuje takich partnerów w różnych regionach świata („Go Africa” itp.). Do bardziej perspektywicznych kierunków można zaliczyć – jak się zdaje – państwa Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN).

Celem tego artykułu będzie podjęcie próby analizy polskiej współpracy gospodarczej z krajami ASEAN, jak i również zastanowienia się nad perspektywami i wyzwaniami tych relacji.

Punktem wyjścia jest wydarzenie z 8 grudnia, 2015 r., gdy – w pierwszych miesiącach rządów obecnej koalicji rządzącej – odbył się szczyt gospodarczy Polska – ASEAN. Było to pierwsze tego rodzaju wydarzenie w wieloletniej współpracy pomiędzy obydwoma stronami, po którym, ówczesny wicepremier Mateusz Morawiecki entuzjastycznie mówił o wzajemnych relacjach handlowych: „Chcemy, aby Polska stała się hubem dla handlu między Europą Środkową a państwami Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej, a nawet bramą ASEAN do UE (Rzeczpospolita, 2015).”

Kilkanaście dni później (31.12.2015) państwa członkowskie ASEAN, utworzyły tzw. Wspólnotę Gospodarczą ASEAN (AEC) (ASEAN UP, 2016). Dobiegająca końca kadencja, to okres bardziej zintensyfikowanych działań rządu, mających na celu spełnienie zamiarów sprzed kilku lat.

W 2018 r. po wizycie Ministra Spraw Zagranicznych Jacka Czaputowicza w Indonezji, podczas której otworzył Zagraniczne Biuro Handlowe Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu (PAIH) w stolicy tego kraju, Dżakarcie, czy również dzięki powstaniu programu inwestycyjno-handlowego „GO ASEAN” w ramach PAIH, można zacząć mówić o nowym otwarciu we wzajemnych relacjach (PAP, 2018).

Jeszcze w 2012 r., Polska była jednak dla ASEAN dopiero 59. partnerem handlowym, co stanowiło 0,1% wymiany handlowej 10 państw regionu (PISM, 2012).

Mimo bardzo odważnych deklaracji politycznych strony polskiej świetlana przyszłość współpracy z ASEAN nie jest jasna i oczywista, wymaga rozważnej i skutecznej polityki, nie abstrahującej od relacji w szerszym formacie UE-ASEAN.

Geneza stosunków Polski z krajami ASEAN

Wyżej opisane wydarzenia bezsprzecznie świadczą o wzrastającej atrakcyjności państw ASEAN dla Polski, jak i Unii Europejskiej. Powstanie Wspólnoty Ekonomicznej ASEAN jeszcze bardziej tłumaczy polskie starania w celu zintensyfikowania. Brunei, Kambodża, Indonezja, Laos, Malezja, Birma, Filipiny, Singapur, Tajlandia i Wietnam posiadają wiele atutów. Państwa

stowarzyszenia zrzeszają w sobie około 600 milionów ludzi, z łącznym PKB sięgającym około 2,6 biliona (26000 mld) dolarów. Gdyby więc państwa te były jednym krajem, ASEAN stanowiłby 9 co do wielkości gospodarką na świecie. W ostatnich latach, często używa się określenia w odniesieniu do tej grupy państw jako „trzeciego smoka azjatyckiego (PAIH, 2019)”.

Państwa te jednakże jednym krajem nie są. Ograniczony (zwłaszcza do roku 2015) stopień ich integracji polityczno-gospodarczej umożliwia rzetelną i pełną analizę ich stosunków z Polską wyłącznie z uwzględnieniem całej złożoności stosunków bilateralnych Polski z każdym z nich.

Polskie stosunki dyplomatyczne z tymi krajami ulegały zaś w ciągu minionych dekad licznym zmianom, kształtując się zgodnie z względnie zmiennymi priorytetami polityki zagranicznej państwa. Spośród dziesięciu państw ASEAN, Polska posiada swoje misje dyplomatyczne jedynie w sześciu: Filipinach, Indonezji, Singapurze, Tajlandii, Malezji, oraz Wietnamie. Relacje bilateralne z tymi członkami ASEAN wymagają więc choćby krótkiego opisu.

Pierwsze stosunki dyplomatyczne nawiązaliśmy (jako PRL) stosunkowo późno, bo 4 lutego 1950 roku z Wietnamem (DRW). Warto zauważyć, iż w pierwszej dekadzie bilateralnych stosunków, ważną rolę odgrywała wojna indochińska pomiędzy wojskami francuskimi a DRW. Porażka Francji doprowadziła do tzw. układów genewskich, które w dalszej konsekwencji doprowadziły do zjednoczenia kraju. PRL odgrywał tu jedną z kluczowych ról, będąc członkiem Międzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli (MNKNiK), która miała za zadanie nadzorować przestrzeganie zawartych wówczas porozumień. To w grudniu 1954 r., doprowadziło do otwarcia polskiej ambasady w Hanoi, co spotkało się ze wzajemnością Wietnamczyków, którzy swoją placówkę w Warszawie otworzyli 18 lipca 1955 r. Na przestrzeni dekad, PRL jeszcze wielokrotnie był aktywnie zaangażowany w burzliwą historię Wietnamu. Przykładem, może być pośrednictwo pomiędzy zbuntowaną Republiką Wietnamu a DRW, czy udział w operacji przewiezienia wojsk partyzantki komunistycznej Wietkongu z południa na północ kraju, co było częścią układów genewskich. W całej akcji czynny udział brał polski parowiec „Kiliński”, przewożąc na przestrzeni niemal jednego roku ok 85 tys. Wietnamczyków. Nie można również zapomnieć o roli PRL w okresie komunistycznym w udzielaniu pomocy władzom w Hanoi. Mimo permanentnych trudności gospodarczych, PRL dzięki Władysławowi Gomułce, czy Edwardowi Gierkowi wspierała Wietnam m.in. militarnie, przekazując samochody terenowe, pistolety, czy karabiny.

Państwem o podobnie długich bilateralnych relacjach jest Indonezja. , w 2015 r. obchodziliśmy 60 rocznicę nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy oboma państwami. Proklamowanie utworzenia niepodległej Republiki Indonezyjskiej, która 4 lutego 1950 r. została uznana przez PRL za niezależne i suwerenne państwo, dało podwaliny dla nawiązania stosunków. W 1954 r., polski rząd zdecydował się na utworzenie przedstawicielstwa Ministerstwa

Handlu Zagranicznego w Dżakarcie. Jednak, oficjalne stosunki zostały nawiązane dopiero 19 września 1955 r. Rok później doszło do stworzenia pierwszej ambasady PRL w stolicy Indonezji, której pierwszym przedstawicielem dyplomatycznym został Włodzimierz Wink. Natomiast Indonezja zdecydowała się na utworzenie swojej ambasady w Warszawie w 1960 r.

Trzecim krajem, w którym Polska posiada mocno ugruntowaną pozycję jest Singapur. Wiosną 1969 r., polski wiceminister spraw zagranicznych odwiedzający Singapur uzgodnił nawiązanie stosunków dyplomatycznych. W tym samym roku, 12 kwietnia 1969 r., oba państwa ogłosiły oficjalne nawiązanie wzajemnych relacji na szczeblu ambasad. W 2019 r., oba państwa obchodziły 50-lecie stosunków.

Kolejnym państwem, w którym Polska posiada misję dyplomatyczną jest Tajlandia. Polski rząd zdecydował się nawiązać oficjalne stosunki dyplomatyczne z tym krajem w listopadzie 1972 r. Decydującymi o obopólnych relacjach są umowy międzyrządowe, gdzie najstarsza z 1976 r. przedstawiała ramy współpracy w obszarze komunikacji lotniczej, czy późniejsze jak np. z 1978 r. o zniesieniu obowiązku wizowego dla posiadaczy paszportów dyplomatycznych i służbowych. Umowy te również regulują współpracę w dziedzinie zwalczania narkotyków (1996 r.), czy współpracy naukowo-technicznej (1996 r.) jak i o wykonywaniu orzeczeń w sprawach karnych z 1997 r.

Godnym odnotowania jest również prowadzony przez polskie MSZ program „Polska Pomoc”, który scala wszelkie działania pomocowe ministerstwa dla krajów rozwijających się i ich społeczeństw. Nadrzędnym jego celem jest tworzenie warunków dla ich zrównoważonego rozwoju, a samo królestwo Tajlandii jest objęte tymi działaniami.

Polska jest również obecna w Malezji, z którą nawiązała stosunki dyplomatyczne 21 czerwca 1971 r. Rok później, w Kuala Lumpur została otwarta placówka handlowa, która w 1973 r. została podniesiona do rangi ambasady. Co ciekawe, w okresie od 1971 r. do 1978 . r. PRL nie obsadzało pozycji ambasadora w Kuala Lumpur, a 24 sierpnia 1982 r. polski rząd zdecydował się zawiesić działalność pionu politycznego ambasady. Działalność ta została ponownie przywrócona w 1985 r. Z kolei, jeśli chodzi o rząd malezyjski, do 1977 r. w Polsce początkowo byli akredytowani ambasadorzy Malezji w ZSRR, w Moskwie. Dopiero 4 listopada 1977 r. została otworzona ambasada Malezji w Warszawie.

Ostatnim państwem w regionie Azji Południowo-Wschodniej, w którym Rzeczpospolita posiada swoją ambasadę są Filipiny. Została ona otwarta 2 stycznia 2018 r. w Manili. Jest to najmłodsza placówka dyplomatyczna tej rangi w regionie, choć samo nawiązanie stosunków dyplomatycznych nastąpiło jednak 22 września 1973 r. Otwarcie placówki w Manili niewątpliwie wzmacnia polską obecność w regionie. Filipiny zaś cieszą się stosunkowo dużym zainteresowaniem polskich przedsiębiorców. Niestety w pozostałych państwach regionu, mimo formalnie utrzymywanych stosunków, nie dysponujemy placówkami.

Relacje handlowe

Powstała 31 grudnia 2015 r. Wspólnota Gospodarcza ASEAN, to nowa, wielka szansa dla poprawy polskich relacji z krajami stowarzyszenia. Inicjatywy dążące do utworzenia wspólnoty gospodarczej rozpoczęły się już w 1992 r., w momencie powstania strefy wolnego handlu (AFTA) obejmującej wszystkie państwa stowarzyszone. W 2003 r., przywódcy ASEAN zgodzili się na pogłębienie wzajemnych relacji, czego efektem była Deklaracja Bali Concord II, w której liderzy zdecydowali się zaangażować w zmaksymalizowanie szans dla wspólnej integracji regionalnej i utworzenie strefy wolnego handlu jednym z filarów ASEAN (ASEAN, 2019). Podczas swojej oficjalnej ubiegłorocznej wizyty w Indonezji, szef MSZ Jacek Czaputowicz zauważył, iż państwa z regionu Azji Południowo-Wschodniej są zainteresowane napływem polskich inwestycji, podkreślając, że priorytetem polskiej aktywności gospodarczej jest rozwój współpracy gospodarczej.

Polska dąży do wzrostu obrotów handlowych oraz promocji produktów i usług polskich firm. W tej sferze, jako członek Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych, próbuje promować polskich przedsiębiorców, którzy w ramach banku mogliby realizować różne inwestycje infrastrukturalne (WNP, 2018).

Poszczególne państwa ASEAN różnią się naturalnie wielkością gospodarek oraz atrakcyjnością inwestycyjną. Różna jest także struktura ich wymiany handlowej z Polską.

Pierwszym i najludniejszym państwem ASEAN jest Indonezja. Kraj liczący 262 mln obywateli, z PKB przekraczającym bilion dolarów amerykańskich, ma zdecydowanie dodatni bilans handlowy. Wartość importu dóbr indonezyjskich do Polski sięga 2,79 mld zł, przy czym Polska eksportuje swoje produkty o wartości 441,4 mln PLN, co daje tylko 0,1% udziału w eksporcie kraju ogółem. Łatwo zaobserwować, iż polscy przedsiębiorcy do tej pory jeszcze nie odkryli potencjału rynku indonezyjskiego, w czym ma im pomóc kilka lat temu otwarte Zagraniczne Biuro Handlowe (ZBH) PAIH w Dżakarcie.

Jak dotąd Polska importuje w największej liczbie 1) maszyny i urządzenia mechaniczne, elektryczne oraz ich części, 2) materiały i artykuły włókiennicze (ubrania), oraz 3) tworzywa sztuczne i artykuły z nich. W Polskim eksporcie największy jest z kolei udział produktów przemysłu chemicznego, zwierząt żywych i produktów pochodzenia zwierzęcego. Polska ma też pewien udział w eksporcie maszyn i urządzeń mechanicznych.

Indonezja to gospodarka o dużym potencjale wzrostu, gdzie stale rośnie siła nabywcza zarobków obywateli i jeden z większych rynków konsumenckich na świecie. Wydaje się jednak, że odległość od Polski, jest głównym czynnikiem, za sprawą którego polskie przedsiębiorstwa i towary są słabo rozpoznawalne (KUKE, 2019).

Kolejnym państwem, które ma ogromny potencjał rozwoju jest Tajlandia. Gospodarka o wielkości dwukrotnie mniejszej od Indonezji (455,4 mld USD), ale z liczbą ludności sięgającą prawie 70 mln, jest stosunkowo wysoko uplasowane w rankingu z raportu Doing Business („DB”), na 27 pozycji ze 190 sklasyfikowanych państw (WTO, 2019). Po raz kolejny, Polska posiada ujemny bilans handlowy, gdzie wartość importu to 3,28 mld zł, przy towarach eksportowanych na wartość prawie jednego miliarda (999,4 mln zł). Godnym odnotowania jest fakt, iż polscy przedsiębiorcy w dużej mierze eksportują do Tajlandii metale szlachetne (srebro ze złóż KGHM), maszyny i urządzenia mechaniczne oraz elektryczne jak i produkty przemysłu chemicznego. Z kolei wyróżniającymi się towarami importowanymi z tego kraju są np. przyrządy i aparatura optyczna w towarzystwie tworzyw sztucznych oraz maszyn i urządzeń mechanicznych, czy też maszyn elektrycznych lub ich części. W tym kraju również działa ZBH PAIH w Bangkoku (KUKE, 2019).

Trzecim, bardzo dynamicznym partnerem handlowym dla Polski jest Wietnam. Gospodarka o wiele słabiej rozwinięta od dwóch powyżej opisanych państw, bo mająca PKB zaledwie na poziomie 220 mld USD, jest zarazem jednym z najludniejszych państw regionu z 92,6 mln obywateli. Godną uwagi jest duża dynamika wzrostu PKB, sięgająca w ostatnich latach nawet 7%, obecnie będąc na poziomie 6,8%. Jednocześnie to Wietnam, jest zdecydowanie największym partnerem handlowym z państw ASEAN dla Polski. Przy ujemnym bilansie handlowym, Polska importuje towary o wartości 7,68 mld zł, co daje 0.9% udziału w imporcie Polski ogółem, przy czym eksportuje 1,53 mld zł. Import do Polski sprowadza się do kupowanego obuwia, nakryć głów, parasoli, piór, czy sztucznych kwiatów, jak i również materiałów i artykułów włókienniczych. To maszyny i urządzenia mechaniczne oraz elektryczne i ich części stanowią jednak największe źródło importu dóbr do Polski z tego kraju.

Polscy przedsiębiorcy z kolei eksportują zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego, produkty przemysłu chemicznego, maszyny i urządzenia mechaniczne, elektryczne oraz ich części. Co więcej, w porównaniu do Tajlandii i Indonezji, polscy przedsiębiorcy bardzo słabo znają specyfikę tego rynku, jak również mają obawy co do sytuacji polityczną tego państwa. Bariery związane z różnicami politycznymi i kulturowymi można jednak z czasem przezwyciężyć, dlatego Wietnam może zyskać jako polski rynek eksportowy. Czynnikami szczególnie korzystnymi są tu liczna diaspora wietnamska w Polsce, która tworzy szansę nawiązania kontaktów handlowych, a Polska jak i polskie towary są o wiele bardziej rozpoznawalne w Wietnamie, niż w innych państwach ASEAN (KUKE, 2019).

W odniesieniu do Wietnamu możemy mówić o dostrzeżeniu przez Polskę szans związanych z eksportem. W tym kontekście wskazać należy, że Ministerstwo Rozwoju wybrało właśnie Wietnam jako jeden z pięciu perspektywicznych rynków na najbliższe lata, gdzie będą realizowane programy promocyjne. Z drugiej jednak strony przy ocenie perspektyw rozwoju dalszej współpracy gospodarczej, należy zwrócić uwagę na niską siłę nabywczą konsumentów w Wietnamie, która może ograniczać rynek zbytu dla polskich firm.

Kolejnym ważnym rynkiem zbytu jest Malezja. Gospodarka przy liczącej ponad 31 milionów mieszkańców jest jedną z najlepiej rozwiniętych gospodarek ASEAN. Jej PKB sięgnęło w 2017 r. 314,5 miliarda USD. Według reguły, Polska posiada ujemny bilans handlowy, importując równowartość niemal 3 miliardów zł (2,99 mld), a eksportując równowartość dóbr wynoszących 530 mln zł (TradingEconomics, 2019). W przypadku współpracy inwestycyjnej, można ją określić jako bardzo skromną. Jeśli chodzi o polskie dobra eksportowane do tego kraju, przewodzą wyroby przemysłów: obronnego (w latach 2007-2009 Polska wyeksportowała tam niewielką partię czołgów Pt-91 Twardy), metalurgicznego, chemicznego czy też meblarskiego (COI, 2015).

Od 2015 r., można zaobserwować znaczne zainteresowanie polskich firm tym krajem. Perspektywą poprawy relacji gospodarczych jest aktywność polskich firm w zakresie branży IT, medycyny, zielonych technologii, czy branży spożywczej. Trudną barierą do przeskoczenia może być specyfika rynku malezyjskiego. Miejscowi klienci są bardzo przywiązani do znanych im marek i produktów, przez co bardzo niechętnie decydują się na alternatywne wybory. Dlatego polscy przedsiębiorcy w przypadku decyzji o inwestycjach w Malezji, powinni być zdeterminowani i przygotowani na długoterminowe zaangażowanie (Poradnik Biznesu, 2016). Piątym państwem, które spośród państw ASEAN wyróżnia się najbardziej, jest Singapur. Malutkie państwo-miasto, liczące 5,6 mln obywateli, posiada gospodarkę o wartości bagatela 324 mld USD. Jest to jedno z największych centrów finansowych nie tylko na kontynencie, ale również i na świecie.

Ten kraj jest szczególny pod wieloma względami. Spośród wielu, Singapur jest sklasyfikowany na 2 pozycji w rankingu „Doing Business”. Z kolei w klasyfikacji ryzyka inwestycji stworzonej przez OECD, ten kraj jest zaliczany do tych z najmniejszym ryzykiem podejmowanych inwestycji. Tradycyjnie, Polska posiada ujemny bilans handlowy z tym państwem, eksportując zaledwie 923,3 mln zł przy wartości importu przekraczającej 2 miliardy zł (dokładnie 2 200,5 mln). Interesującym jest fakt, iż w klasyfikacji towarów eksportowanych do tego kraju, Polska w największej liczbie eksportuje pojazdy, samoloty, statki i inne środki transportu, a w dalszej kolejności maszyny i urządzenia mechaniczne, elektryczne oraz ich części, oraz metale nieszlachetne i artykuły z nich. Z drugiej strony, importujemy najwięcej maszyn i urządzeń mechanicznych, elektrycznych oraz ich części, produktów przemysłu chemicznego, jak i również pojazdy, samoloty, statki i inne środki transportu. Strategiczne położenie Singapuru, wraz ze stabilnością polityczną powinny pozwolić polskiemu innowacyjnemu sektorowi w ekspansji na tym rynku.

Pozostałe pięć państw tj. Brunei, Laos, Kambodża, Birma oraz Filipiny, mogą być uważane za do tej pory niespenetrowane rynki, gdzie polscy przedsiębiorcy nie są tak skorzy do nawiązania relacji handlowych jak w przypadku pięciu wyżej wymienionych członków ASEAN. Filipiny, w których polskie MSZ w 2018 r. zdecydowało się otworzyć swoją ambasadę w Manili, to kraj o wielkim potencjale. Wyniki gospodarcze tego kraju są jednymi z najwyższych w regionie, sięgając 6,7% wzrostu PKB rocznie, a gospodarka ma wartość 313,6 mld USD. Handel zagraniczny pomiędzy oboma państwami kształtuje się na relatywnie niskim poziomie, gdzie od wielu lat Polska utrzymuje negatywny bilans handlowy. W przypadku danych statystycznych występują ogromne różnice pomiędzy tymi podawanymi przez Polskę jak i filipińskie urzędy statystyczne. Jako przykład, odwołując się do danych filipińskich, w 2015 r. „nastąpił prawie 12% wzrost importu z Polski na Filipiny, do poziomu 24,70 mln USD” (MSZ, 2016), a zgodnie ze statystykami polskimi, wyrażonymi w USD, eksport polskich dóbr do Filipin obniżył się do poziomu 60,4 mln USD. Można jednak ustalić, że Polska głównie eksportuje produkty mleczarskie, urządzenia elektryczne, oraz lekarstwa (top 3). Z kolei polscy przedsiębiorcy chętnie importują maszyny do przetwarzania danych (półprzewodniki), transformatory elektryczne, jak i fotokopiarki (top 3) (MSZ, 2016). W przypadku państw takich jak Brunei, najmniejszego państwa członkowskiego ASEAN o wielkości gospodarki na poziomie 12,13 mld USD, czy Laosu (PKB na poziomie 16,85 mld USD), Polska prowadzi bardzo ograniczoną aktywność gospodarczą. W przypadku Brunei, Polska importuje dobra o wartości niemal 2 mln zł, a eksportuje 6,7 mln zł. Z kolei eksport polskich dóbr do Laosu wynosi 16 mln zł, a import 77,5 mln zł. Natomiast relacje handlowe z dwoma ostatnimi partnerami z Kambodży i Birmy są nieco bardziej zintensyfikowane. Królestwo Kambodży, której PKB wynosi tylko 22,15 mld USD (2017), w ostatnich latach rozwija się rocznie na poziomie przynajmniej 7% PKB. Eksport polskich towarów do tego kraju wynosi 111,5 mln zł, natomiast import sięga aż 1,2 mld zł. W tym przypadku, bariery celne stanowią jedną z głównych przyczyn niskiej aktywności polskich firma w tym królestwie (RIG, 2012). Ostatnim przedstawionym krajem jest Birma. Państwo o gospodarce porównywalnej do Chorwacji, o PKB wartym 69,32 mld USD (przy czym Chorwacja to 54,85 mld USD), zgodnie z trendem w regionie odnotowuje ogromny wzrost gospodarczy sięgający 8% w 2017 r. Wzrost wymiany handlowej, mimo niskiego poziomu, jest ekscytująco wysoki. Rok rocznie jak np. pomiędzy 2013 r, a 2014 r. osiągnął 310%, a normą jest wzrost kilkudziesięcioprocentowy. Polskie firmy eksportują głównie produkty przemysłu chemicznego jak i przemysłów pokrewnych. Z kolei Birma, eksportuje do Polski w dużej mierze materiały i wyroby włókiennicze (46% eksportu do Polski) (Informator Ekonomiczny, 2015 r.)

Konkluzje

Od nawiązania pierwszych stosunków dyplomatycznych pomiędzy jeszcze wtedy Polską Rzeczpospolitą Ludową a państwami później zrzeszonymi jako członkowie Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej minęło wiele dekad. Jednakże, od momentu utworzenia w 2015 r. Wspólnoty Gospodarczej ASEAN, zdecydowanie możemy mówić o ożywieniu relacji Polski z krajami tego regionu. Uwidaczniający się trend bardzo szybkiego wzrostu gospodarczego państw ASEAN przekonuje polski rząd do tego aby otwierać nowe placówki wśród państw przynależących do Stowarzyszenia, z naciskiem na zintensyfikowanie stosunków gospodarczych w postaci placówek handlowych PAIH.

Mimo bardzo dużej odległości pomiędzy Polską a państwami ASEAN, polskie firmy powinny szukać swoich szans w sektorach nowoczesnych technologii, jak np. z obszaru ekologii, odnawialnych źródeł energii, czy rolnictwa. Dodatkowo, atutem Polski jest przynależność do Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych jak i zaangażowanie w ramach projektu Nowego Jedwabnego Szlaku, w obu przypadkach inicjatyw chińskich. W opracowaniu – z uwagi na jego objętość – została praktycznie pominięta rola Unii Europejskiej w relacjach z państwami ASEAN, której naturalnie członkiem jest Polska. Perspektywa podpisania bilateralnej umowy o wolnym handlu pomiędzy tymi dwoma organizacjami, na pewno ułatwiłaby polskim przedsiębiorcom wejście na mniej popularne rynki Stowarzyszenia. Pomijając trwające negocjacje w tej kwestii, Polska stając się coraz bardziej dojrzałą jakościowo gospodarką, może i powinna w jak najlepszy sposób wykorzystać wzrostowe trendy w tym regionie.

Wesprzyj nas

Jeżeli przygotowane przez zespół Warsaw Institute treści są dla Państwa przydatne, prosimy o wsparcie naszej działalności. Darowizny od osób prywatnych są niezbędne dla kontynuacji naszej misji.

Wspieram

Wszystkie teksty publikowane przez Fundację Warsaw Institute mogą być rozpowszechniane pod warunkiem podania ich źródła oraz autora. Obrazy nie mogą być wykorzystywane bez pozwolenia.

Tags:

Powiązane wpisy
Top