EVENTS

Data: 21 lutego 2022 Autor: Wojciech Adamczyk

Konferencja „Przyszłość integracji europejskiej” – sprawozdanie

„Przyszłość integracji europejskiej” oraz „Cyfryzacja w UE” to tematy dwóch paneli, które odbyły się podczas „Konferencji o przyszłości Europy”. Została ona zorganizowana w ramach ogólnoeuropejskiego procesu konsultacyjnego pod szyldem „Konferencji w sprawie przyszłości Europy”. Organizatorami wydarzenia był  Instytut Współpracy Polsko-Węgierskiej im. W. Felczaka oraz Instytut Sobieskiego, zaś partnerem medialnym wydarzenia był Warsaw Institute. Debatę, w której wzięli udział eksperci z Węgier, Czech, ze Słowacji oraz z Polski, można było śledzić online. Konferencja odbyła się w języku angielskim.

Spotkanie rozpoczął Pan Patryk Błaszczak, przedstawiciel Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP, narodowego koordynatora współpracy wyszehradzkiej. Pan Błaszczak podkreślił, że idea „Konferencji w sprawie przyszłości Europy” jest bliska polskiemu rządowi, ale również dla Grupy Wyszehradzkiej. Przedstawiając perspektywę V4, Błaszczak zwrócił uwagę na bardzo dobry poziom współpracy pomiędzy państwami członkowskimi i podsumował polską prezydencję w V4:

„W rzeczy samej, zadania z którymi mierzy się V4 są w dużej mierze podobne do tych z którymi mierzą się wszyscy członkowie UE, czyli jest to walka z pandemią COVID-19, która pozwoliła Nam na ulepszenie informacji, jak również wymiany informacji, ale również współpracę pomiędzy naszymi czterema państwami. Warto również zwrócić uwagę na drugi dodatek V4, czyli program solidarnościowy w państwach Partnerstwa Wschodniego, który pomagał lokalnie zmagać się z pandemią.”

Dodał, że również udało się osiągnąć wspólne stanowiska m.in. w kwestiach unijnej polityki migracyjnej, współpracy z Bałkanami i Stanami Zjednoczonymi, czy w przypadku wspólnej polityki rolnej. Zwrócił również uwagę na rolę V4 zwróconą ku obywatelom państw członkowskich, jak również na to, że zwiększony budżet Grupy Wyszehradzkiej jest kierowany w stronę badań, rozwoju, czy innowacji.

Następnie Panowie Gáspár Keresztes oraz Łukasz Warzecha rozpoczęli pierwszy panel dyskusyjny, w którym została poruszona tematyka przyszłości Unii Europejskiej i federalizacji tej organizacji. W panelu uczestniczyli Jan Machacek, prezes Institute of the Politics and Society w Pradze, prof. Tomasz Grzegorz Grosse, reprezentujący Instytut Sobieskiego, oraz Peter Stepper z Hungarian Institute for Foreign Affairs and Trade. Podczas panelu zostały poruszone takie kwestie jak istota federalizacji, czy federalizacja jest pożądanym kierunkiem rozwoju Unii, jej konsekwencje dla układu sił między  większymi i mniejszymi państwami członkowskimi, jej skutki dla procesu decyzyjnego w UE itp.. Prof. Grosse stwierdził:

„Z mojego punktu widzenia naukowca, który specjalizuje się w studiach europejskich, dwie rzeczy tej tezy są najbardziej odpowiednie przy obecnym stanie spraw. Przede wszystkim, federalizacja jest bardzo często uważana za proces ciągłej centralizacji, centralizacji kompetencji, która zachodzi pomiędzy państwami członkowskimi, kompetencjami, a uprawnienia państw członkowskich zostają przenoszone na barki europejskich instytucji, co jest pierwszą kontrowersją w odniesieniu do ciągłego procesu centralizacji władzy w Unii Europejskiej, (..) ważne jest czy instytucje unijne nie ograniczają w ten sposób woli demokratycznych wspólnot w niektórych państwach członkowskich.”

W odpowiedzi na te kwestie, Peter Stepper stwierdził, że jego zdaniem podążanie w stronę dalszej federalizacji nie jest konieczne, a UE potrzebuje innych reform, które zwiększyłyby stabilność i  konkurencyjność Wspólnoty. Z kolei Jan Machacek zauważył, że pod szyldem federalizacji odbywa się proces centralizacyjny, który faktycznie odbiega w poważny sposób od zasad federacji. Na przykład w UE nie ma izby legislacyjnej reprezentującej państwa, które miałyby tę samą liczbę głosów, co jest na przykład w federacji amerykańskiej. W Radzie UE większe państwa mają bowiem więcej głosów, aniżeli mniejsze, co jest sprzeczne z ideą federacji demokratycznej. Dlatego tzw.  „federalizacja” w UE, a tak naprawdę centralizacja kompetencji, sprzyja zwiększeniu władzy największych państw członkowskich.

W kolejnych pytaniach pojawiały się kwestie kontroli rządów prawa, postępowań w odniesieniu do rządów prawa i czy te zasady są aplikowane względem unijnych instytucji. Jan Machacek stwierdził, że wszystkie działania podejmowane w UE powinny podlegać zasadzie rządów prawa, w tym kontroli sądowej. Prof. Grosse wskazał:

„Moim zdaniem, podstawowym problemem jest fakt, że europejskie instytucje w ciągły sposób poszerzają zakres własnych uprawnień nawet z pominięciem lub wręcz zmieniając wcześniej istniejące prawo traktatowe.”

„Zasada rządów prawa powinna obowiązywać również instytucje unijne. Same instytucje UE nie mogą bowiem zmieniać traktatów. Tak może uczynić tylko jednomyślna zgoda suwerennych państw członkowskich. Zaś ani Trybunał Sprawiedliwości UE, ani Komisja Europejska nie ma takich kompetencji w zakresie suwerenności.” – dodał prof. Grosse.

W drugiej części konferencji został poruszony temat cyfryzacji Unii Europejskiej. W panelu dyskusyjnym wzięli udział Aleksandra Rybińska, komentatorka polityczna i publicystka dla tygodnika „Sieci”, która moderowała całą dyskusję oraz Marton Ugrosdy z Hungarian Institute for Foreign Affairs and Trade i Martin Reguli z F.A. Hayek Foundation. Uczestnikiem debaty był również Piotr Hańczyc z Instytutu Sobieskiego. Podczas panelu zostały poruszone takie kwestie jak regulacja rynku cyfrowego UE oraz wielkich amerykańskich gigantów cyfrowych, czy prezydencji Francji w UE i jej agendy cyfrowej. Poruszona została również kwestia europejskich championów cyfrowych.

Owocna debata przyniosła różnorodne wnioski.

„Najważniejszą kwestią jest różnorodne zrozumienie strategicznej autonomii i faktu, że każdy rozumie zupełnie coś innego pod tą nazwą. Kiedy więc przychodzi do tego, i zyskujemy ochronę praw konsumenckich w przypadku usług cyfrowych na unijnym rynku, takich jak prawo do bycia zapomnianym, co podlega pod regulacje RODO, jest jasne, że prawa jednostki powinny być chronione jeszcze bardziej.” – stwierdził Marton Ugrosdy odpowiadając na pytanie dotyczące cyfrowej suwerenności.

Przyznał również, że prawa jednostki powinny być bardziej chronione. Natomiast Roman Maca w swojej wypowiedzi dotyczącej europejskich cyfrowych czempionów w pesymistyczny sposób odniósł się do możliwości tworzenia cyfrowych gigantów. Natomiast Martin Reguli pytany o konkurencyjność Europy Środkowej w obszarze sztucznej inteligencji, zwrócił uwagę, że takie państwa jak Słowacja mają duży problem z drenażem mózgów i w zastępstwie potrzebują otwarcia się na imigrantów z innych części świata. Na koniec, Aleksandra Rybińska poruszyła kwestię regulacji dotyczących amerykańskich gigantów cyfrowych i zapytała o możliwość współpracy Europy ze Stanami Zjednoczonymi w celu utworzenia ram regulacyjnych monopol gigantów technologicznych. W odpowiedzi na te pytania, Marti Reguli zaznaczył, że najpierw obaj partnerzy musieliby ustalić wspólne zasady i reguły dotyczące cyfrowej gospodarki, ponieważ na tą chwilę to dwa odrębne światy. Natomiast Marton Ugrosdy zaznaczył, że rządy państw działają znacznie wolniej niż rynek, a najszybsze są firmy, za którymi podąża rynek.

Wesprzyj nas

Jeżeli przygotowane przez zespół Warsaw Institute treści są dla Państwa przydatne, prosimy o wsparcie naszej działalności. Darowizny od osób prywatnych są niezbędne dla kontynuacji naszej misji.

Wspieram

Wszystkie teksty publikowane przez Fundację Warsaw Institute mogą być rozpowszechniane pod warunkiem podania ich źródła oraz autora. Obrazy nie mogą być wykorzystywane bez pozwolenia.

Tags:

Powiązane wpisy
Top