EVENTS

Date: 26 czerwca 2019

Debata ekspercka promująca ósmy numer The Warsaw Institute Review

Wydarzenie ,,Unia Europejska w Nowych Czasach. Co zmieni się po ostatnich wyborach” było częścią nowego projektu ,,Spotkania z Geopolityką”. Tematem debaty była analiza kondycji UE po ostatnich wyborach do Parlamentu Europejskiego. W analitycznej dyskusji wzięło udział czterech autorów The Warsaw Institute Review oraz ekspertów Fundacji Warsaw Institute – prof. Tomasz Grzegorz Grosse, dr Rafał Zgorzelski, dr hab. Piotr Bajda oraz Grzegorz Kuczyński. Spotkanie moderowała redaktor naczelna magazynu oraz wiceprezes Fundacji Warsaw Institute Izabela Wojtyczka.

Unia Europejska – perspektywa partyjna i ideologiczna

Jako pierwszy swój wykład wygłosił prof. Tomasz Grzegorz Grosse – socjolog, politolog i historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i kierownik zakładu polityk Unii Europejskiej w Instytucie Europeistyki WNPiSM UW. Ekspert Fundacji Warsaw Institute.

Podczas przemówienia prof. Grosse  przedstawił sytuację w UE po ostatnich wyborach i przemianę polityczną, która będzie następować w strukturach Unii Europejskiej. Jedną z najważniejszych zmian, które zostały wyartykułowane, jest nowy układ sił na linii Francja-Niemcy, który determinuje nową wizję i strategię dla całej UE. – Partia prezydenta Macrona, który razem ze swoimi deputowanymi zasilił dawną partię liberalną i ta partia będzie tworzyć nie tylko szerszą koalicję, ale również ma ambicję, żeby nadawać ton tej polityce w Unii Europejskiej – rozpoczął profesor. Partia Macrona i jej poglądy mają być politycznym przeciwnikiem europejskiej partii ludowej, będącej bardzo sprawnym mechanizmem polityki niemieckiej na Zachodzie. Podczas, gdy ludowcy(chyba raczej Europejska Partia Ludowa) są osłabieni, Macron chce zakończyć ich monopol w UE i stworzyć nową frakcję pod przywództwem Paryża i z ambicjami do wpływania na inne europejskie instytucje.

Prof. Grosse zakończył swój wykład podsumowaniem konsekwencji najnowszych przemian w strukturach UE. Pierwszym wynikiem zmian ma być urealniony i pewny Brexit przeprowadzony bez żadnej międzynarodowej umowy, w konsekwencji czego Wielka Brytania rozstanie się z Unią w niezgodzie. Będzie to miało szereg konsekwencji gospodarcze oraz napięcia polityczne pomiędzy wzmocnioną przez USA Wielką Brytania, a Unią Europejską. Kolejnym wynikiem ostatnich przemian jest pogłębienie i otwarcie kolejnego pola sporu pomiędzy Francją i Niemcami – konfliktów o stanowiska, o przyszłość strefy euro oraz o strategię działań. Ostatnią z wymienionych powyborczych konsekwencji było przytoczenie analizy składu nowego Parlamentu Europejskiego, który stanie się bardziej anty-amerykański niż do tej pory. – Jeżeli Parlament po wyborach jest sceptyczny wobec Ameryki, musi naturalnie dążyć do ułożenia strategicznych relacji z Rosją. Oznacza to, że powinniśmy się spodziewać inicjatyw wygasających konflikt z Rosją – zakończył prof. Grosse.

Unia Europejska – perspektywy geopolityczne

Jako drugi podczas debaty przemawiał dr Rafał Zgorzelski – ekspert ds. nowożytnej myśli politycznej, problematyki współczesnych systemów geopolitycznych, komentator zagadnień patriotyzmu gospodarczego, stosunków międzynarodowych oraz wieloletni ekspert Fundacji Warsaw Institute.

Dr Zgorzelski na wstępie podkreślił, że geopolitykę należy rozumieć a jako rywalizację między odmiennymi interesami w polityce narodowej. Ekspert podzielił Unię Europejską na państwa, które wyrażają podejście integracyjne – rezygnują z atrybutów władzy państwa na rzecz UE – oraz państwa z podejściem suwerennistycznym – traktujące organizację jako pole do współpracy gospodarczej. – Patrząc na geopolitykę nie można nie uwzględnić roli mocarstw. Niepokoi mnie ryzyko chińskie oraz zbliżenie rosyjsko-chińskie w postaci kolejnej umowy. To nie napawa specjalnym optymizmem, bowiem w Europie narastają tendencje anty-amerykańskie. Jestem tym bardzo zaniepokojony – powiedział autor tekstów naszego magazynu. Według dra Zgorzelskiego obecność Amerykanów w Polsce jest niezbędna jako ochrona przed siłami Chin i Rosji. Co więcej, ekspert nawiązał do wykładu swojego poprzednika, prof. Grosse, zaznaczając, że spór francusko-niemiecki jest mało istotny dla Polski, która powinna realizować swoje interesy, wspierać opcję transatlantycką oraz np. Tajwan – jako jedyną chińską demokrację.

Unia Europejska – perspektywy dla Europy Środkowej

Trzeci wykład wygłosił dr hab. Piotr Bajda – profesor politologii na Uniwersytecie Kardynała Wyszyńskiego, ekspert w zakresie nauk politycznych oraz analityk Europy Środkowo-Wschodniej.

Już na początku wystąpienia profesor zaznaczył, że ostatnie wybory do Parlamentu Europejskiego i obecna sytuacja w strukturach UE jest ogromną szansą dla państw Europy Środkowej na uzyskanie niezależności. W innym przypadku, jeśli region nie wykorzysta obecnej okazji, jego status przesunie się w stronę większej peryferyzacji . Według prof. Bajdy, problem Europy Środkowej to zjawisko braku odkreślenia swojego status i podmiotowości – Mamy dobrze określone czym jest Europa Zachodnia, ale nie mówi się czym jest Europa Środkowa. Trudno mówić o sobie, kiedy nawet nie wiemy jak jesteśmy nazwani – powiedział, dodając – Trzeba zdefiniować Europę Środkową. Ekspert zaznaczył, że w światowym dyskursie Polska nie może być ,,terenem na Wschód od Berlina”, lecz musi ona zbudować swój termin. Drugim wyzwaniem dla Polski ma być Inicjatywa Trójmorza, która jest szansą na ukazanie Polski jako państwa dobrze realizującego politykę zagraniczną oraz partnera Stanów Zjednoczonych, które wykazują coraz większe chęci w pomocy rozwoju państw Europy Środkowo-Wschodniej. Polska musi wykorzystać szansę wprowadzenia doktryny środkowoeuropejskiej, w innym wypadku stracimy ją na długie lata – podkreślił analityk. Według prof. Bajdy, Polska powinna dużo poważniej traktować  partnerów na Południu oraz rozbudować sieć licznych kontaktów ze środowiskami eksperckimi, think-tankami i uczelniami.

Unia Europejska – perspektywa polityki wschodniej

Ostatni wykład był poświęcony analizie Grzegorza Kuczyńskiego – absolwenta specjalistycznych studiów wschodnich na Uniwersytecie Warszawskim, dziennikarza i eksperta ds. wschodnich, autora licznych książek i publikacji dot. kuluarów rosyjskiej polityki, a także Szefa Programu Eurasia w Fundacji Warsaw Institute.

Ekspert podkreślił, że Rosja nie wycofuje swoich agresywnych kroków w Europie, ale ignoruje je, mając alibi w postaci otrzymywanych sankcji, które nota bene mają aktualnie charakter rytualny. Ekspert zaznaczył, że ostatnia sytuacja kiedy Unia Europejska wystąpiła przeciwko Rosji jako jeden, zjednoczony partner, miała miejsce 12 lat temu, po szczycie UE w 2007 roku. Dwanaście później w Europie do coraz większej siły dochodzą partie pro-Putinowskie i pro-rosyjskie, pochodzące z różnych części Unii. – Znaczenie partii mających słabość wobec Rosji będzie dużo większe – powiedział ekspert Warsaw Institute – Europa Zachodnia zwiększy poparcie dla Rosji. Moim zdaniem najbliższe lata to ciąg dalszy zbliżania się krajów UE do Rosji, a co za tym idzie – Rosja znów dostaje sygnał, że może poczynać sobie w Europie agresywnie. Zachód nie wyciągnął żadnych wniosków z agresji na Gruzję – dodał. Według analityka polityki Kremla sytuacja polityczna UE może być początkiem ,,resetu” relacji Zachodu z Rosją oraz początkiem większego podziału w strukturach Unii. Idealnym scenariuszem jest natomiast silna Europa z wyraźnym poparciem euroatlantyckim.

Po czterech wykładach nastąpiła sesja Q&A, moderowana przez redaktor naczelną – Izabelę Wojtyczka, pomiędzy uczestnikami wydarzenia, a panelistami. Ostatnia część wydarzenia ugruntowała początkowe tezy każdego z ekspertów – prof. Grosse opowiedział o konflikcie francusko-niemieckim oraz o wyciszeniu konfliktów i gospodarczej współpracy z Rosją; dr Zgorzelski wyraził swoje zaniepokojenie relacjami chińsko-rosyjskimi, zaznaczając, że Europa potrzebuje pomocy i współpracy ze Stanami Zjednoczonymi; prof. Bajda zaapelował o zainicjowanie polskiej doktryny polityki wobec Państw Europy Środkowej; natomiast Grzegorz Kuczyński zaznaczył, że Europa powinna obrać stosunek proatlantycki zamiast dawać Rosji czystą kartę w nowych relacjach.

Zapraszamy do wzięcia udziału w kolejnych inicjatywach kwartalnika The Warsaw Institute Review a także odsłuchania podcastów z debaty i obejrzenia zamieszczonych zdjęć.

All texts (except images) published by the Warsaw Institute Foundation may be disseminated on condition that their origin is stated.

TAGS:

Related posts
Top