OPINIE
Data: 13 marca 2026 Autor: Karolina Skobejko
Bałkany Zachodnie wobec eskalacji napięć na Bliskim Wschodzie
Eskalacja napięć między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem a Iranem szybko znalazła polityczne odzwierciedlenie także na Bałkanach Zachodnich. Reakcje państw regionu pokazują, jak silnie pozostaje on powiązany z globalną rywalizacją geopolityczną.
Podatność tego obszaru na globalne kryzysy wynika ze specyfiki ładu politycznego regionu, w którym nakładają się na siebie dwie warstwy napięć: silne wpływy państw zewnętrznych oraz nie w pełni ustabilizowany porządek po konfliktach lat 90. W takich warunkach wydarzenia międzynarodowe, również na Bliskim Wschodzie, szybko znajdują odzwierciedlenie w sporach politycznych i retoryce przywódców państw regionu.
Blok proatlantycki: Albania i Kosowo
Najbardziej zdecydowaną postawę w regionie zajęła Albania. Premier Edi Rama wyraził wyraźne poparcie dla działań Stanów Zjednoczonych i Izraela, podkreślając solidarność Tirany z partnerami NATO.
Stanowisko to wynika zarówno z prozachodniej orientacji Albanii, jak i z napiętych relacji z Iranem po przyjęciu przez Tiranę członków opozycyjnej organizacji Mudżahedini Ludowi Iranu (MEK). Organizacja ta, będąca przeciwnikiem władz w Teheranie, od lat funkcjonuje w Albanii pod ochroną władz państwowych, co stało się jednym z głównych źródeł napięć między Tiraną a Iranem.
Podobną linię przyjęły władze Kosowa. Prezydent VjosaOsmani jednoznacznie poparła działania Stanów Zjednoczonych, interpretując je jako element szerszej walki o stabilność międzynarodową. W przypadku Kosowa taka postawa wynika z silnego uzależnienia bezpieczeństwa państwa od wsparcia politycznego i militarnego USA.
Serbia: kosztowna strategia neutralności
Prezydent Aleksandar Vučić unikał jednoznacznego opowiedzenia się po jednej ze stron konfliktu, podkreślając potrzebę deeskalacji oraz rozwiązania sporu drogą dyplomatyczną. Postawa Belgradu wpisuje się w charakterystyczną dla Serbii strategię balansowania między różnymi centrami siły, polegającą na jednoczesnym utrzymywaniu relacji z Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi oraz Rosją i Chinami w celu zachowania możliwie dużej autonomii politycznej. Belgrad utrzymuje również relacje z Iranem, który pozostaje jednym z państw nieuznających niepodległości Kosowa, co wpisuje się w szerszą strategię dyplomatyczną Serbii.
W kontekście obecnej eskalacji koszt takiej polityki może jednak rosnąć. Destabilizacja sytuacji na Bliskim Wschodzie oraz wzrost cen surowców energetycznych mogą uderzać w gospodarkę regionu, zwiększając presję na państwa Bałkanów Zachodnich w kwestii wyboru bardziej jednoznacznych orientacji geopolitycznych.
Bośnia i Hercegowina: państwo sparaliżowane podziałami
Jeszcze bardziej złożona sytuacja występuje w Bośni i Hercegowinie. Ze względu na skomplikowaną strukturę instytucjonalną państwa oraz głębokie podziały etniczne nie pojawiło się jedno wspólne stanowisko wobec konfliktu.
Reakcje polityczne pozostają rozproszone i odzwierciedlają wewnętrzne linie podziału w państwie. W praktyce oznacza to, że wydarzenia międzynarodowe – także konflikt na Bliskim Wschodzie – szybko stają się elementem wewnętrznych sporów politycznych między poszczególnymi ośrodkami władzy.
Na dynamikę polityczną wpływają również zewnętrzni aktorzy regionalni. Turcja, utrzymująca silne relacje polityczne i gospodarcze z częścią elit w Sarajewie, pozostaje jednym z ważniejszych graczy wpływających na debatę polityczną w kraju.
Implikacje regionalne
Destabilizacja Bliskiego Wschodu staje się dla Bałkanów Zachodnich kolejnym testem zdolności Unii Europejskiej do kształtowania polityki wobec regionu. Zróżnicowane reakcje państw tego obszaru pokazują, że w sytuacjach kryzysowych elity polityczne państw Bałkanów częściej kierują się relacjami z globalnymi aktorami – Stanami Zjednoczonymi, Turcją czy Chinami – niż spójną polityką europejską. Jeśli napięcia na Bliskim Wschodzie będą się utrzymywać, presja geopolityczna na państwa regionu będzie rosła, pogłębiając ich zróżnicowanie polityczne.
Opinia zawarta w artykule reprezentuje prywatne poglądy autora, które są integralną częścią jego indywidualnego stanowiska.
Wesprzyj nas
Jeżeli przygotowane przez zespół Warsaw Institute treści są dla Państwa przydatne, prosimy o wsparcie naszej działalności. Darowizny od osób prywatnych są niezbędne dla kontynuacji naszej misji.
Wszystkie teksty (bez zdjęć) publikowane przez Fundacje Warsaw Institute mogą być rozpowszechniane pod warunkiem podania ich źródła.
Powiązane wpisy
Fundacja Warsaw Institute
